Moeten mannen stoer zijn en vrouwen verleidelijk voor de dag komen? Waarom is speelgoed blauw voor jongens en roze voor meisjes? Tijdens het NiemandIsCliché-event toonde RoSa dat het ook ánders kan. In samenwerking met Koning Kevin, Sensoa, Wel Jong Niet Hereo en de Vlaamse Jeugdraad schreef RoSa mee aan een jongerenmanifest voor een genderbewust jeugd- en cultuurbeleid. 

gatz1

1. Een genderbewuste opvoeding van jongsaf aan

pipiKleuters zijn van nature nieuwsgierig. Ze experimenteren, gaan op onderzoek uit en tasten allerlei grenzen af. Beperkende genderstereotypen kunnen limieten stellen aan deze ontdekkingstochten of zelfs verhinderen dat bepaalde activiteiten of experimenten uitgeprobeerd worden. Een genderbewuste opvoeding wil ervoor zorgen dat dit niet gebeurt. Genderstereotypen moeten daarom reeds vanaf de kleuterschool doorbroken worden. Er zijn heel wat fantasierijke kinderboeken en films die op een verfrissende manier omgaan met gender en diversiteit. Goede voorbeelden daarvan zijn: Pipi Langkous, Brave, The Hunger Games, …

 Leestips: Gender in kinderboeken

2. Vermijden van stereotiepe beeldvorming in lesmaterialen

Genderstereotypen beperken de mogelijkheden en verwachtingen van jongens en meisjes. Leerkrachten horen genderbewust les te geven. Kinderen moeten leren omgaan met tegenstellingen tussen beelden/verwachtingen en reële meisjes/jongens; en de complexe en diverse invullingen van gender. Dromen en verwachtingen van jongens en meisjes moeten zo breed mogelijk gehouden worden. Dit betekent niet dat genderstereotiep gedrag moet geweerd worden. Dit is immers een belangrijk onderdeel van de opbouw van de eigen genderidentiteit. Minister Gatz kan de literaire wereld bijsturen en auteurs ondersteunen die (prenten)boeken maken waarin komaf wordt gemaakt met stereotiepe denkbeelden.

Naamloos2

Tips & tricks: Gender in de klas

3. Aandacht voor het thema gender in animatorcursussen

Naamloos3Competentieprofielen binnen de basiscursus zijn recent geüpdatet, maar de beoordelingscriteria liggen nog op tafel. Hierin vragen wij om het thema gender op te nemen in de criteria. RoSa vindt dat kinderen hun individuele talenten horen te benutten, ongeacht genderpatronen. Een animator hoort niet te handelen op basis van stereotypen. Elk kind ontwikkelt een eigen persoonlijkheid en hoort haar/zijn eigen talenten te ontdekken en ten volle te benutten.

4. Respect voor de genderidentiteit

imagesBijna elke jongerenorganisatie neemt in het huishoudelijk reglement op dat ze pluralistisch zijn en de rechten van de mens respecteren. In het jaarverslag over mensenrechten en democratie in de wereld in 2013 van het Europees Parlement staat dat we respect dienen te hebben voor de genderidenteit van elk individu. Het jaarverslag is een resolutie en dus niet bindend. Respect voor de genderidentiteit en seksuele oriëntatie van alle leden zijn regels die zouden moeten opgenomen worden in het huishoudelijk reglement van alle jongerenorganisaties.

5. Samenwerking stimuleren tussen middenveld en jeugdwerk 

mv meisjeSamenwerking tussen het middenveld en jeugdwerk moet gestimuleerd worden. Het is door dergelijke samenwerking dat het #NiemandIsCliché-evenement mogelijk werd gemaakt en dergelijke thema’s over het hele jeugdwerk breed kunnen aangepakt en verspreid worden. 

 Meer info: NiemandIsCliché-event

 

 

 

 

 

6. Projecten rond gender stimuleren

Omgaan met gender en seksueel experimenteren mag niet stoppen bij informeren en sensibiliseren. Er moet actief ingezet worden op het ontwikkelen en verspreiden van methodieken en materiaal om het thema te bespreken in diverse omgevingen. Binnen onze multiculturele samenleving heeft elke cultuur een andere verwachting. Elkaar leren begrijpen is dan ook de grootste uitdaging. Homofilie is aangeboren, maar homofobie is aangeleerd. Ook genderstereotiepe rollen zijn aangeleerd en niet aangeboren.

genderfordummies

RoSa biedt vormingen op maat aan over gender: RoSa's vormingen

7. Genderdiversiteit in de media

gender1Media kunnen een zeer belangrijke rol spelen in het doorbreken van gendernormatieve beeldvorming. De slagkracht en invloed van media op onze maatschappij zijn aanzienlijk. Volgend jaar wordt opnieuw onderhandeld over de wederzijdse rechten en verplichtingen van de Vlaamse overheid en de VRT. Wij vragen meer aandacht voor diversiteit op het scherm bv. andere vormen van seksuele oriëntatie en vrouwen in sportprogramma's aan bod laten komen.

 

8. Genderthema's bespreekbaar maken in het onderwijs

gender2In het onderwijs wordt nog te weinig gepraat over hoe het ánders kan. De school kan helpen om stereotypen en vooroordelen bespreekbaar te maken. Unieke getuigenissen en persoonlijke levensverhalen zijn belangrijk om het genderthema naar voren te schuiven. In het beleidsplan voor jeugd stelt minister Gatz samen met de minister van welzijn te willen werken aan de hoge zelfmoordcijfers bij jongeren. Onderzoek van Alexis Dewaele aan UGent heeft aangetoond dat meer dan 56,6% van de jonge lesbische en biseksuele meisjes al minstens eenmaal aan zelfmoord heeft gedacht, tegenover 17% van alle jonge meisjes. 14% van die lesbische en biseksuele meisjes heeft reeds minstens een zelfmoordpoging ondernomen. Bij transgenders liggen de cijfers veel hoger. Iedereen heeft vandaag wel een kennis/buur/familielid/vriend die homo, lesbisch of biseksueel is. Over transgenders is weinig bekend. Het zelfmoordcijfer binnen deze doelgroep is waanzinnig hoog omdat de aanvaardbaarheid zeer laag is.

RoSa vzw is partner in het 'Weetewa...ge zijt mijn stereotype niet' project en wil samen met Sensoa en Mediaraven jongeren doen nadenken over genderrollen en stereotypen om zo homohaat aan te pakken. Het educatief pakket bij dit project is raadpleegbaar in de RoSa-bibliotheek (exemplaarnummer DII 3f/0163).

Sensibilisering rond transgenders is nodig: Gender in de blender 

Aanvullende gegevens