pekingActieplatform van Peking

Besluitvorming

Institutionele mechanismen voor de verbetering van de positie van de vrouw

Mensenrechten

Media

Milieu

Jonge meisjes

 

 Actieplatform van Peking

Op 15 september 1995 werd tijdens de vierde Wereldvrouwenconferentie in Peking een Verklaring en een Actieprogramma door alle aanwezigen goedgekeurd om de fundamentele mensenrechten van vrouwen en meisjes te waarborgen, de positie van vrouwen te verbeteren en de ongelijkheden tussen vrouwen en mannen weg te werken in twaalf prioritaire actiedomeinen. In maart 2015 zullen de resultaten van alle deelnemende landen voorgesteld worden tijdens de Wereldconferentie in New York. Het Belgische eindrapport werd samengesteld door het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen in samenwerking met het ministerie van Buitenlandse Zaken.

LEES OOK: Belgisch eindrapport over de toepassing van het Actieplatform van Peking (deel 1)

 Besluitvorming

De aanwezigheid van vrouwen in wetgevende vergaderingen en regeringen

denknietclicheVerschillende wetten leggen een pariteit op de kieslijsten vast en bepalen dat de eerste twee kandidaten van elke lijst van een verschillend geslacht moeten zijn. Als de politieke partijen die bepalingen niet naleven, worden hun kandidatenlijsten ongeldig verklaard. De wetgever heeft ook een aantal maatregelen goedgekeurd om de aanwezigheid van personen van een verschillend geslacht te waarborgen in alle regeringen van het land.

In 2009 werd naar aanleiding van de Vlaamse en Europese verkiezingen de campagne Denk niet cliché, stem niet cliché gelanceerd om de kiezer bewust te maken van het belang van diversiteit in de politiek. Een volgende stap zou kunnen zijn om quota op te leggen die een beter evenwicht tussen vrouwen en mannen garanderen binnen de uitvoerende instellingen.

Aanwezigheid van vrouwen in de bestuursorganen

Sinds juni 2012 moet minstens één Belgische topambtenaar op drie een vrouw zijn. Er bestaan tal van initiatieven om de aanwezigheid van vrouwen te versterken:

  • Top skills is een federaal project dat vrouwen wil aanmoedigen om deel te nemen aan de selectieproeven voor managersfuncties.
  • Felink is dan weer een netwerk om alle vrouwen binnen de federale overheid te ondersteunen. 
  • Vlechtwerk is een Vlaams project dat ambtenaren met managementambities verenigt.
  • Het nieuwe project Wo_Mentoring van de Vlaamse overheid is bedoeld voor vrouwelijke ambtenaren die een managersfunctie ambiëren. 

Aanwezigheid van vrouwen in advies- en beheersorganen

raadBinnen de Raad van de Gelijke Kansen voor Mannen en Vrouwen is een commissie opgericht ter bevordering van de evenwichtige participatie van mannen en vrouwen in de adviesorganen. Maximaal twee derde van de leden van een advies-, beheer- of bestuursorgaan van de Vlaamse overheid mogen van hetzelfde geslacht zijn. Ook het decreet van de Waalse Gemeenschap stelt dat maximaal twee derde van de leden van de adviesorganen van hetzelfde geslacht mogen zijn. Wanneer twee personen worden aangesteld of voorgedragen, moeten ze van verschillend geslacht zijn.

Vrouwen en economische besluitvorming

Door de wet van 28 juli 2011 moet minstens een derde van de leden van de autonome overheidsbedrijven, de genoteerde vennootschappen en de Nationale Loterij behoren tot het geslacht dat het minst sterk vertegenwoordigd is en dit binnen een termijn van zes jaar voor de zeer grote ondernemingen, acht jaar voor de kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s), en onmiddellijk voor de overheidsbedrijven. 

womenonboardHet Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest ondersteunden het project Women on Board. De Board probeert sinds 2009 de aanwezigheid van vrouwen in de bestuursraden van bedrijven te bevorderen door een databank bij te houden van vrouwelijke kandidaten die geschikt zijn om in zo’n raad te zetelen. 

 Institutionele mechanismen voor de verbetering van de positie van de vrouw

instituutHet Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen:

  • is belast met de strijd tegen discriminatie op grond van geslacht
  • bevordert de gelijkheid van vrouwen en mannen door instrumenten en strategieën te ontwikkelen om het genderperspectief te integreren in de federale beleidslijnen
  • houdt zich bezig met de voorbereiding en de uitvoering van de regeringsbeslissingen inzake de gelijke kansen van vrouwen en mannen
  • heeft de bevoegdheid om individuele gevallen van gendergerelateerde discriminatie te behandelen, het grote publiek te informeren en te sensibiliseren, het personeel op te leiden, advies en aanbevelingen te formuleren voor de gewestelijke en gemeenschapsoverheden en studies aan te sturen rond onderwerpen die verband houden met de strijd tegen discriminatie

gelijkekansenBinnen de Vlaamse overheid is Gelijke Kansen in Vlaanderen het administratieve orgaan dat het Vlaamse gelijkekansenbeleid voorbereidt, uitvoert en evalueert voor rekening van de minister die bevoegd is voor gelijke kansen. 

directionIn de Franse Gemeenschap wordt de minister van gelijke kansen bijgestaan door Direction de l’Egalité des Chances en voert ze het bijbehorende beleid uit dat is vastgelegd.

Gendermainstreaming
Op federaal niveau heeft de wet gendermainstreaming als doel de structurele integratie van de genderdimensie in alle beleidsmaatregelen van de regering te verzekeren. 

Gendermainstreaming blijft een grote uitdaging die op tal van struikelblokken stoot:

  • het gebrek aan politieke en hiërarchische steun voor de aanpak
  • het gebrek aan belangstelling in de beleidsdomeinen voor gendergelijkheid
  • het gebrek aan menselijk kapitaal om de aanpak toe te passen binnen de departementen
  • het gebrek aan statistieken (of het gebruik ervan) opgesplitst per geslacht
  • het gebrek aan impactanalyses/evaluaties van het overheidsbeleid

  Mensenrechten

 De strijd tegen discriminatie en haatmisdrijven op grond van het geslacht

De Gemeenschappelijke Omzendbrief 13/2013 van de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken en het College van procureurs-generaal bij de hoven van beroep betreffende het opsporings- en vervolgingsbeleid inzake discriminatie en haatmisdrijven (met inbegrip van discriminatie op grond van het geslacht) is een belangrijke maatregel in de strijd tegen discriminatie in België. Een coördinerende magistraat centraliseert voor het hele land de vonnissen en arresten rond de thema’s die verband houden met de omzendbrief en is de bevoorrechte gesprekspartner van het Centrum voor Gelijkheid van Kansen en voor Racismebestrijding en het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen. 

De naam van het kind

Sinds april 2014 kunnen ouders kiezen of hun kind de naam van de vader, de naam van de moeder of beide namen draagt, en dit in de volgorde die zij bepalen, weliswaar beperkt tot één naam voor alle kinderen. Bovendien heeft de wetgever de mogelijkheid voorzien dat ook de kinderen geboren voor de inwerkingtreding van de regeling onder bepaalde voorwaarden gebruik kunnen maken van de nieuwe naamgevingsregeling

Seksisme

Het federale parlement keurde eind april 2014 een wet ter bestrijding van seksisme in de openbare ruimte goed. Zodra deze wet in werking treedt wordt seksisme een autonoom misdrijf. Daarnaast werden in het kader van deze wetgeving opnieuw strafmaatregelen ingevoerd voor discriminatie op basis van het geslacht.

Genderidentiteit

Alle transgender personen, inclusief travestieten, interseksuele personen en andere personen die zich niet kunnen vinden in de traditionele man-vrouw tweedeling, worden uitgebreid beschermd tegen discriminatie.

Genderdimensie in het asiel- en migratiebeleid

De Belgische instanties bevoegd voor de behandeling van asielaanvragen houden rekening met de specifieke noden en kwetsbaarheden van bepaalde doelgroepen zoals vrouwen met een migratieachtergrond of personen die hun land zijn ontvlucht omwille van gendergerelateerde verdrukking (gedwongen huwelijken, genitale verminking bij vrouwen, eergerelateerd geweld enz.).

commissariaatIn 2005 heeft het Belgische Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS) een gendercel opgericht die richtlijnen moet ontwikkelen om asielaanvragen van vrouwen beter te behandelen, gelet op de specifieke situatie en de kwetsbaarheid van bepaalde vrouwelijke asielzoekers. 

 Media 

Op federaal niveau werd een samenwerking opgezet tussen het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen en de Belgische Jury voor Ethische Praktijken inzake Reclame. Deze jury, die paritair is samengesteld uit vertegenwoordigers van de reclamesector en het maatschappelijk middenveld, behandelt ook klachten over seksisme in reclame.

De Vlaamse overheid laat via de Genderklik-campagne zien hoe gender ons leven beïnvloedt en pleit ervoor dat iedereen haar/zijn eigen keuzes mag maken ongeacht het geslacht. 

Het project ‘Weetewa, ge zijt mijn stereotype niet!’ dat onder meer werd opgestart door Rosa Doc is bedoeld om jongeren aan te moedigen om na te denken over de stereotype rollen die aan mannen en vrouwen worden toegewezen en op die manier uitingen van seksisme en homofobie aan de kaak te stellen. De ingestuurde vlogs worden achteraf verwerkt in een educatief pakket voor het secundair onderwijs
en naschoolse projecten voor jongeren.

weetewa

In 2009 heeft de Franse Gemeenschap een Actieplan voor gelijke kansen en diversiteit in de audiovisuele media goedgekeurd. De jaarlijkse barometer die in het kader van het plan op basis van een steekproef wordt opgemaakt, geeft een momentopname van de wijze waarop mannen en vrouwen, maar ook andere doelgroepen in het diversiteitsbeleid (ethische minderheden, personen met een handicap, jongeren, ouderen enz.) aan bod komen in de tv-programma’s die worden uitgezonden in de Franse Gemeenschap. 

Er worden ook acties opgezet bedoeld voor de actoren in de media. De Vlaamse overheid heeft een databank ontwikkeld met experten uit groepen die traditioneel maar weinig aandacht krijgen in de media waaronder vrouwen om de zichtbaarheid in de media van bepaalde kansengroepen in een niet-stereotype context bevorderen. Deze databank van experts bevat de namen van een duizendtal mensen die journalisten en programmamakers kunnen inschakelen als deskundige. De databank bevat ook gegevens van onder meer organisaties die werken rond de thema’s armoede, gender en holebiseksualiteit en rond de kansengroepen vrouwen en transgenders.

Ten slotte werd er ook onderzoek gedaan naar vrouwen in de media. België werkt mee aan het 'Global Media Monitoring Project', dat de aanwezigheid van vrouwen in de media onderzoekt in 76 landen.

 Milieu

Binnen de Vlaamse overheid voert het Steunpunt Milieu en Gezondheid een project om de impact van het milieubeleid op vrouwen te evalueren. Daaruit blijkt dat vrouwen gevoeliger zijn voor bepaalde soorten vervuiling. Deze resultaten zijn een belangrijke informatiebron om specifieke preventieve maatregelen te nemen voor bv. zwangere vrouwen.

 Jonge meisjes

Kindermishandeling

In 2010 hebben de Vlaamse minister van Welzijn en de minister van Justitie een protocol over kindermishandeling ondertekend. Het bevat drie actielijnen:

  • de voorbereiding van een beleid voor kwalitatieve zorgverlening in de strijd tegen kindermishandeling
  • de voorbereiding van akkoorden over de raadplegingsmodaliteiten
  • de oprichting van een Vlaams Forum rond kindermishandeling

Dit forum werd in het leven geroepen om structurele problemen in de strijd tegen kindermishandeling op te lossen, om de opvolging van het protocol te organiseren en om opleidingen en bewustmakingsacties te organiseren.

sensoachildfocusDe Vlaamse overheid stelde een strategisch kader op rond seksualiteit en fysieke integriteit met concrete instrumenten en algemene informatie. Sensoa en Child Focus zijn hiermee gestart als antwoord op het toenemende aantal gevallen van seksueel misbruik, onder meer in de Kerk, het sportmilieu en de sociale bijstandssector. 

Via de preventiecampagne Yapaka van de Franse Gemeenschap probeert men advies en steun te verlenen om te waken over de bescherming van de
rechten en belangen van kinderen.

Strijd tegen genitale verminking bij vrouwen

Parallel met de acties beschreven over het geweld tegen vrouwen ondersteunen de Vlaamse overheid
en de Franse Gemeenschap verenigingen die actief zijn in het kader van de strijd tegen genitale verminking bij vrouwen: vzw GAMS (Groupement pour l’abolition des mutilations sexuelles féminines) en INTACT

Op het vlak van asiel heeft het Commissariaat-Generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS) specifieke preventie- en controlemaatregelen getroffen om de fysieke integriteit op te volgen van meisjes die het risico op genitale verminking lopen en om die reden erkend zijn als vluchteling.

Hyperseksualisering van kinderen

Al jarenlang trekken verschillende actoren aan de alarmbel in verband met de mogelijk schadelijke effecten die de excessieve hyperseksualisering van de maatschappij heeft op kinderen zoals bv. mini-missverkiezingen.

missverkiezingIn september 2013 kantte Jean-Marc Nollet, minister voor Jeugd in de Franse gemeenschap, zich tegen missverkiezingen voor kinderen. Hij werd gesteund door de Vlaamse minister voor Gelijke Kansen Pascal Smet en zijn federaal ambtgenoot Joëlle Milquet. Volgens het advies van het Instituut voor Gelijkheid van Mannen en Vrouwen is de hyperseksualisering van kinderen een probleem dat steeds groter wordt in onze maatschappij. Mini-missverkiezingen zouden hier een belangrijke oorzaak van zijn. Dit fenomeen zou vanaf een zeer jonge leeftijd kunnen leiden tot een versterking van de stereotype beelden over mannen en vrouwen, waarbij ook het seksisme de kop opsteekt. Bij deze verkiezingen worden de kinderen beoordeeld op bepaalde volledig subjectieve criteria zoals de elegantie, de glimlach of de kleding. Hoewel de organisatoren van dit soort wedstrijden verklaren dat voor de kinderen, de beoordeling zich voornamelijk baseert op de persoonlijkheid, lijkt de waarde van de mini miss voor een deel nog steeds af te hangen van het uiterlijk van het kind.

 Preventie van kinderhandel, prostitutie en kinderpornografie

 Het Belgische Safer internet, gecoördineerd door Child Focus, maakt deel uit van het Safer-Internet-Plus-Programma van de Europese Commissie en brengt nog steeds alle partners samen die op nationaal niveau kunnen werken aan een veiligere internetomgeving. Eén van de doelen van het Belgische Safer internet is te waken over de veiligheid van minderjarigen op het internet via onderzoek, sensibiliseringscampagnes gericht op een breed publiek en andere acties.

Uit dit programma vloeide het burgerlijk meldpunt van Child Focus inzake kinderpornografie voort in België waarop iedereen kinderpornografisch materiaal kan melden: www.stopchildporno.be 

Daarnaast kan kinderpornografie ook steeds gemeld worden aan de politiediensten. Het officiële meldpunt van de Federale Politie is www.ecops.be

De centrale dienst mensenhandel is eveneens het politieel invalspunt voor alle meldingen over seksuele exploitatie van kinderen die niet bij Ecops belanden, zoals meldingen per brief of via de telefoon.

 

 



Aanvullende gegevens