Resultaten rapport 2013: Strategie voor de gelijkheid van mannen en vrouwen 2010-2015

europesecommissieIn het jaarlijkse rapport van de Europese Commissie over de vooruitgang op het gebied van gendergelijkheid worden de resultaten van de 'Strategie voor de gelijkheid van mannen en vrouwen 2010-2015' van de Europese Commissie in 2013 uit de doeken gedaan. De zes pijlers zijn:

  • gelijke economische onafhankelijkheid voor vrouwen en mannen
  • gelijke beloning voor vrouwen en mannen op de arbeidmarkt
  • een evenwichtige vertegenwoordiging in de besluitvorming van overheden en bedrijven
  • het bestrijden van alle vormen van geweld tegen vrouwen en aandacht voor de waardigheid en integriteit van vrouwen
  • het bevorderen van gelijkheid tussen mannen en vrouwen in het buitenlands en ontwikkelingsbeleid
  • het wegwerken van stereotypes over vrouwen en mannen

  

Waarom dit rapport?

Het zal nog bijna 30 jaar duren voordat de gemiddelde percentage werkende vrouwen 75% bedraagt, 70 jaar om loonkloof man/vrouw te dichten en 20 jaar om een een evenwichtige samenstelling van alle besluitorganen (paritaire democratie) te realiseren.

Lees hier het persbericht.

Gelijke economische onafhankelijkheid voor vrouwen en mannen

De arbeidsparticipatiegraad van vrouwen bedroeg in het vierde kwartaal van 2013 63% en van mannen 75%. De arbeidskloof verkleinde de voorbije jaren met bijna een derde. Van 2002 tot 2008 steeg de arbeidsparticipatiegraad van de vrouw met 4,5% in de Europese Unie, terwijl het aantal werkende mannen toenam met slechts 2,5%. 

gelijkeeconomischeonafhankelijkheid

Bovendien spendeerden vrouwen gemiddeld 26 uur per week aan huishoudelijke taken. Mannen daarentegen hielden zich ongeveer 9 uur per week bezig met het huishouden. In heel Europa werkte slechts gemiddeld 8,2 % van de mannen deeltijds, tegenover 32% van de vrouwen. Dit cijfer is groter dan 40% in het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Oostenrijk, België en Nederland. Daarenboven zijn er minder vrouwen dan mannen die beslissen om over te schakelen naar voltijds werken in voornamelijk Nederland, Oostenrijk en Duitsland.  

gelijkeeconomischeonafhankelijkheid1

Gelijke beloning voor vrouwen en mannen op de arbeidmarkt

gelijkebeloningLoonkloof op Europees niveau

De loonkloof is de belangrijkste obstakel voor vrouwen op de arbeidsmarkt. Dit is te wijten aan directe en indirecte discriminatie, minder carrière-opportuniteiten voor deeltijds werkende vrouwen, de hoge concentratie van vrouwen in laagbetaalde beroepen, genderongelijkheid in educatie en het onderwaarderen van de bekwaamheid van vrouwen.

Vrouwen ontvingen per uur 16% minder loon dan mannen. Deze grafiek geeft de dalende trend van de loonkloof weer van 17,2% in 2009 naar 16,4% in 2012. De loonkloof was vorig jaar het grootst in Estland, Oostenrijk, Tsjechië, Duitsland, Slovakije en het Verenigd Koninkrijk.

Loonkoof: Pensioenen 

De loonkloof, deeltijds werken en carrière-onderbrekingen leiden tot ongelijke pensioenregelingen voor mannen en vrouwen. De pensioenuitkering voor vrouwen was vorig jaar gemiddeld 39% lager dan voor mannen. In sommige lidstaten kreeg meer dan 1/3 van de vrouwen geen uitkering. Weduwen en alleenstaande moeders zijn de kwetsbaarste groepen.
In 2013 was de pensioenkloof in het algemeen groter dan de loonkloof. Estland vormt een uitzondering met de grootste loonkloof en de kleinste pensioenkloof. Het Estse pensioensysteem werkt verschillen weg met bv. uitkeringen voor weduwen.

Evenwichtige vertegenwoordiging in de besluitvorming van overheden en bedrijven 

Het aandeel vrouwen met een topfunctie in beursgenoteerde bedrijven en de politiek blijft klein.

Genderongelijkheid in beursgenoteerde bedrijven

evenwichtigevertegenwoordigingData van de Europese Commissie in oktober 2013 tonen aan dat slechts 17,8% van de bestuursleden van beursgenoteerde bedrijven een vrouw was. Vrouwelijke bedrijfsleiders zijn zeldzaam (2,8%). In Finland bestonden bestuursraden 30% uit vrouwen, tegenover 2% in Malta. Hoewel er geen enkele lidstaat was met een M/V-evenwicht in bestuursraden, zien wij de laatste jaren wel een vooruitgang. In oktober 2003 waren Roemenië en Slovenië de enige landen met meer dan 20% vrouwelijke bestuursleden. Tien jaar later was dit cijfer verhoogd tot 25% in tien lidstaten. In Portugal, Roemenië, Malta, Cyprus, Estland en Griekenland zijn het vooral mannen (90%) die een topfunctie bekleden.

 Vrouwen in de politiek

evenwichtigevertegenwoordiging1In het laatste decennium groeide het aantal Europese vrouwelijke ministers van gemiddeld 21% naar 27%. In Zweden, Frankrijk, Finland, Denemarken en Oostenrijk telt de regering minstens 40% van elk geslacht. Bulgarije, België, Nederland en Duitsland zitten net onder 40%. Minder dan 1 op de 10 ministers in Griekenland, Slovakije, Litouwen, Tsjechië, Estland en Cyprus is een vrouw. 

De vertegenwoordiging van vrouwen in het Europese Parlement (2010-2014) is hoger dan in nationale parlementen. In de meeste landen is meer dan 30% van de parlementsleden een vrouw. In Finland, Kroatië, Slovenië, Estland, Malta, Nederland, Denemarken, Frankrijk, Zweden, Ierland, Portugal en Spanje ligt het cijfer hoger dan 40%. De genderkloof in het parlement in Luxemburg en Tsjechië is het grootst. 

 Bestrijden van alle vormen van geweld tegen vrouwen en aandacht voor de waardigheid en integriteit van vrouwen

Geweld kan vele vormen aannemen: geweld binnen een relatie, seksueel geweld (verkrachting en misbruik), slavernij, mensenhandel, gedwongen huwelijk, vrouwelijke genitale verminking en eerwraak.

Het eerste Europese onderzoek naar geweld tegen vrouwen werd afgerond in 2013 en toonde aan dat 1 op de 3 vrouwen slachtoffer is geweest van fysiek en/of seksueel misbruik, 1 op de 20 vrouwen werd verkracht en 22% heeft partnergeweld meegemaakt. Van deze slachtoffers lichtte 67% de politie niet in of zochten ze geen hulp bij een organisatie.

Lees persbericht actie tegen huiselijk geweld op vrouwen: Mannen op hoge hakken voor het goede doel

Bevorderen van gelijkheid tussen mannen en vrouwen in het buitenlands en ontwikkelingsbeleid 

De Europese Commissie bevordert gendergelijkheid in het buitenlands en ontwikkelingsbeleid. In maart 2013 kwam de EU met hun partners van de Verenigde Naties overeen om alle vormen van geweld tegen vrouwen en meisjes te veroordelen en te bestrijden in de wereld.
Met de Milleniumdoelstellingen in het achterhoofd werd 'A Decent Life for All - Ending Poverty and Giving the World a Sustainable Future' gepubliceerd. Dit is een brochure over het wegwerken van ongelijkheid m/v en het beschermen van vrouwen- en meisjesrechten

“Particular emphasis on moving towards a rights-based
approach to development, on reducing inequalities, as well as on the promotion and protection
of women’s and girls’ rights and gender equality” - Europese Commissie

Wegwerken van stereotypes over vrouwen en mannen 

De Europese Commissie blijft genderevenwicht promoten en probeert barrières voor vrouwen aan de top weg te werken. Het is niet gemakkelijk omdat er grote verschillen bestaan tussen de lidstaten (cf.supra). 

 The Multi-Annual Financial Framework (MFF) wil initiatieven steunen om de genderkloof te laten verdwijnen: bewustzijnstrainingen, workshops over vrouwenrechten, samenwerkingsverbanden,...

The European Structural and Investments Funds (ESIF) juicht initiatieven van lidstaten toe om de gender- en loonkloof te verkleinen.  

Dankzij Horizon 2020, the new European Framework Programmes (FP) for Research and Innovation, zullen onderzoeken over gendergelijkheid gefinancierd worden om:

  • de carrières van vrouwelijke wetenschappers te verbeteren
  • mannen én vrouwen betrokken worden bij het nemen van beslissingen
  • gendertsudies stimuleren

The European Institue for Gender Equality (EIGE) heeft in juni 2013 een index gelanceerd om de gendergelijkheid in een land na te gaan. Deze tool is een eerste poging om bestaande ongelijkheden tussen mannen en vrouwen vast te stellen op vlak van arbeid, geld, kennis, tijd, macht en gezondheid. Door landen met elkaar te vergelijken kan de index elk jaar opnieuw geüpdatet worden. 

gelijkheidsindex

 Meer lezen: RoSa website

Kwesties

Hete hangijzers

RoSa Factsheets

In de Rosa bibliotheek

Vrouw en arbeid

Trefwoord: GELIJKE KANSEN / LOONVERSCHILLEN / ARBEID / PENSIOENEN


 gettinginisnotgenderandtheeuropeanpensioenopmaat

  • Gender and the European labour market / Francesca Bettio (e.a.), 2013 (RoSa exemplaarnr. EII b/0164)
  • De loonkloof tussen vrouwen en mannen in België. Rapport 2013 / Hildegard Van Hove, 2013 (RoSa exemplaarnr. dd/000174)
  • Getting in is not enough: women and the global workplace / Colette Morrow en Terri Ann Fredrick, 2012 (RoSa exemplaarnr. EII a/0724)
  • Hoe de loonkloof tussen vrouwen en mannen wegwerken? / Instituut voor de Gelijkheid van vrouwen en mannen, 2011 (RoSa exemplaarnr. EII a/0707)
  • Equal Pay Day 2010: een kleine gids voor grotere loongelijkheid: de loonkloof V/M dichten in de praktijk / ABVV, 2010 (RoSa exemplaarnr. EII i/0069)
  • De loonkloof tussen vrouwen en mannen in de lidstaten van de Europese Unie: kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren: rapport van het Belgisch voorzitterschap 2010 / Danièle Meulders (e.a.), 2010 (RoSa exemplaarnr. EII a/0706-2)
  • Recht op pensioen?: (einde)loopbanen bij laaggeschoolde vrouwen / Sofie Giedts (e.a.), 2008 (RoSa exemplaarnr. EII i/0066)
  • Een pensioen op maat van vrouwen / Ann Van Den Troost en Koen Vleminckx (RoSa exemplaarnr. EI i/0009-2)

Vrouw en gezin

Trefwoord: ZWANGERSCHAPPEN / ARBEID / GEZIN / KINDERKEUZE / PENSIOENEN

  thesocialmeaningverdeeldtussenarbeidengezin

  • Zwanger op het werk: gids voor werkneemsters en werkgevers voor een discriminatievrije behandeling / Instituut voor de Gelijkheid van vrouwen en mannen, 2013 (RoSa exemplaarnr. EII f/0191)
  • The social meaning of children and fertility change in Europe / Anne Lise Ellingsaeter (e.a.), 2013 (RoSa exemplaarnr. DIII2d/0020)
  • Women who opt out: the debate over working mothers and work-family balance / Bernie D. Jones, 2012 (RoSa exemplaarnr. EII a/0721)
  • Verdeeld tussen arbeid en gezin: een panelstudie naar de context en dynamiek van de keuze voor deeltijds werk / Ilse Laurijssen, 2012. (RoSa exemplaarnr. EII d/0132)
  • Child leave and childcare systems, and their relation to gender equality in labour market participation: a comparative study of Belgium and Denmark / Jens Warnez, 2012 (RoSa exemplaarnr. EII g/0422

 Vrouwen aan de top

 Trefwoord: LEIDINGGEVENDE BEROEPEN / ARBEID

womenpoliticswomenleadersleaninwomenoncorporate

  • Women, politics, and power: a global perspective / Pamela Paxton en Melanie M. Hughes, 2014 (RoSa exemplaarnr. FII b/1350
  • Women leaders in higher education: shattering the myths / Tanya Fitzgerald, 2014 (RoSa exemplaarnr. EII g/0428)
  • Lean in: women, work, and the will to lead / Sheryl Sandberg en Nell Scovell, 2013 (RoSa exemplaarnr. EI a/0215)
  • Women on corporate boards and in top management: European trends and policy / Colette Fagan, 2012 (RoSa exemplaarnr. EII b/0162)

 Rapporten  en beleid Europese Commissie

Trefwoord: EUROPESE COMMISSIE / ONTWIKKELINGSBELEID

fromglobalto

  • From global to grassroots: the European Union, transnational advocacy, and combating violence against women / Celeste Montoya, 2013 (RoSa exemplaarnr. FII b/1359)
  • Gender mainstreaming in European Commission development policy / Petra Debusscher, 2010 (RoSa exemplaarnr. FII b/1235)
  • Communication from the commission to the European parliament, the council, the European economic and social committee and the committee of the regions: strategy for equality between women and men 2010-2015 / European Commission, 2010 (RoSa exemplaarnr. FII b/1252)

Aanvullende gegevens