Leven
Vrouwenstrijd
Pluralisme
Meer lezen

Leven

Lucienne wordt op 26 maart 1926 geboren in Gent als enige dochter van Gaston Michielsens, bankbediende, en Adeline Millecam, onderwijzeres. Haar vader sterft wanneer ze nog maar vier jaar oud is.

Eerst volgt ze het voorbeeld van haar moeder en stapt in het onderwijs, maar dan neemt ze een jaar verlof zonder wedde om zich via privé-lessen bij te scholen in latijn, grieks en algemene vorming. Daarna gaat ze rechten studeren aan de Gentse universiteit. Haar droom is niet om in de advocatuur te gaan maar in de journalistiek. Behalve een doctoraat in de rechten, behaalt ze ook de licenties criminologie en notariaat.

Aan de universiteit maakt Lucienne Michielsens kennis met de politiek. Ze heeft dan al gekozen voor de vrijzinnigheid. Ze komt in contact met het liberale verenigingsleven waar ze kennismaakt met PVV-er Willy De Clercq. Na haar studies trouwt ze met dokter Jacques Herman en besluit in de ambtenarij te gaan. Gedurende veertien jaar is ze alleen bezig met haar baan bij het ministerie van Openbare Werken en haar gezin, wat ze later wel eens haar 'sombere middeleeuwen' noemde.

Op vraag van Willy De Clercq gaat ze actief aan politiek doen. De Clercq is op zoek naar een nieuwe voorzittter voor de juridische commissie van de PVV-Vrouwen. In 1970 wordt ze nationale voorzitter van deze Vrouwenfederatie. Ondertussen is ze ook gemeenteraadslid in Gent.

naar overzicht

Vrouwenstrijd

Ter voorbereiding van het ethische congres van de PVV in 1972 leidt Lucienne Herman-Michielsens een werkgroep van vrouwen. Daarin wordt gediscussieerd over contraceptie, abortus, huwelijksgoederenrecht, erfrecht van de langstlevende echtgenoot, ouderlijke macht en echtscheiding. De vrouwen raken het vlug eens over een aantal principes, maar de mannelijke mandatarissen vinden dat die thema's niet thuishoren op een politiek congres. Zes maanden later stapt de liberale partij in de regering en in de regeringsverklaring worden alle conclusies van de vrouwenwerkgroep opgenomen! Er moet dus nagedacht worden over de wijziging van de strafwet inzake zwangerschapsafbreking en over een heleboel ideeën betreffende de gelijkheid van vrouwen en mannen. 

Wanneer 1975wordt uitgeroepen tot Internationaal Jaar van de Vrouw wordt Lucienne Herman-Michielsens voorzitter van het Belgisch Comité, samen met de Waalse Emilienne Brunfaut. Voor Herman-Michielsen is het huwelijksgoederenrecht het begin van alles wat betreft de gelijke rechten: de economische onafhankelijkheid van de vrouwis essentieel. Haar toespraak voor de opening van het Vrouwenjaar gaat dan ook uitsluitend hierover. De wet op het huwelijksgoederenrecht komt er uiteindelijk in juni 1976.

In 1977 wordt Lucienne Herman-Michielsens gecoöpteerd senator voor de PVV. Nadat een vroeger abortusvoorstel is afgewezen, dient zij er zelf een in. Dit ontketent een echte abortusstrijd met aan de ene kant de Kerk, Pro Vita, CVP en later ook het Vlaams Blok, en aan de andere kant de wisselmeerderheid van de andere politieke partijen. De Franstalige Vrouwenraad en de lezers van Humo verkiezen haar in 1989 tot 'Vrouw van het Jaar' en ze wordt 'Politicus van het Jaar' voor de lezers van Knack.

De abortuswet krijgt haar beslag op 29 maart 1990 en verschijnt in het Staatsblad op 5 april 1990. Koning Boudewijn, die weigert de abortuswet te ondertekenen, treedt op 3 april 1990 voor anderhalve dag uit zijn ambt, niet in staat om te regeren door zijn gewetensnood.

naar overzicht

Pluralisme

Behalve voor de gelijkheid van vrouwen en mannen en voor reproductieve rechten, heeft Lucienne Herman-Michielsens ook geijverd voor de wettelijke ondersteuning van het levensbeschouwelijke pluralisme. Na de voorstellen van juni 1970, die geleid hebben tot de erkenning van de Islam maar niet van de vrijzinnigheid, komt er een overgangswet op 23 januari 1981 die een beperkte betoelaging mogelijk maakt voor de uitbouw van vrijzinnige structuren.

Omdat het hoe langer hoe slechter gaat met haar gezondheid, ze lijdt aan diabetes die o.a. blindheid en nierinsufficiëntie tot gevolg heeft, besluit ze in 1991 op pensioen te gaan, op het hoogtepunt van haar carrière en politieke impact. Ze overlijdt op 22 januari 1995 in Gent.

Wat Lucienne Herman-Michielsens vooral kenmerkte was haar verdraagzame sereniteit, ook tegenover tegenstanders. Maar tegelijk bleef ze ook koppig en principieel onrechtvaardigheden en ongelijke behandeling langs juridische weg bekampen. Ze zocht nooit de confrontatie op, maar vanop de senaatsbanken ging ze de verbale strijd niet uit de weg. Zij was trouwens een meester in de zorgvuldige formulering.

Meer lezen

De RoSa-catalogus: trefwoord Herman-Michielsens Lucienne

  • Keien in de vijver / Annemie Van Winckel, 1991 - RoSa ex.nr.: T/0333
  • Gelijke rechten, gelijke plichten : een portret van vijf liberale vrouwen / Bart D'hondt, 1996 - RoSa ex.nr.: T/0451
  • Lucienne Herman-Michielsens overleden / In: De Morgen 23/01/1995
  • "Voor mij kwam het grote geluk erna, toen de abortuswet probleemloos was aanvaard" / In: De Morgen 24/01/1995