Johanna Wilhelmina Antoinette Naber - Haarlem 1859 - Den Haag 1941

johanna naberDie Hollandsche afdeeling werd in het jaar 1879 opgericht te Utrecht als Nederlandsche Vereeniging tegen de Prostitutie en moest in het jaar 1883 optreden als gastvrouw van de derde driejaarlijksche samenkomst der internationale federatie te 's-Gravenhage.

Onder de voorbereiding van dit congres stuitte men hier, gelijk dit vroeger elders ook was geschied, bij de mannen op eene aarzeling om vrouwen tot de besprekingen toe te laten en bij de vrouwen op schroom om ze te komen bijwonen.

Maar Josephine Butler had den leiders harer federatie nu eenmaal bijgebracht de overtuiging, dat juist de uitsluiting en het ter zijde blijven van vrouwen, waar het de behandeling van zedelijkheidsvraagstukken gold, de uitvaardiging der vigeerende weerzinwekkende wetsbepalingen en gemeentelijke verordeningen tot regeling en wettiging van het kwaad hadden mogelijk gemaakt.

lees het hele essay

Uit: Levensbericht van Anna van Hogendorp - 1916 (p. 80-81)

Biografie

johanna naber vrouwententoonstellingJohanna Naber wordt geboren in een protestants gezin. Vader is hoogleraar en classicus, moeder stamt af van Franse Hugenoten. Ze blijft ongetrouwd en zorgt haar hele leven lang voor haar ouders en ongetrouwde broers. Door ziekte en een fysieke handicap mist ze veel school maar haar vader stimuleert haar tot zelfstudie. Naar de universiteit gaan kon niet voor een deftig meisje.

Haar kennismaking met Jeltje de Bosch Kemper in 1889 wekt haar interesse voor het feministische gedachtegoed. In 1896 werkt ze mee aan de organisatie en verslaggeving van de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid van 1898 in Den Haag, die tegelijk een pleidooi was voor economische zelfstandigheid van vrouwen.

Naber engageert zich intensief in de vrouwenbeweging. Ze wordt lid van de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht (opgericht in 1894 door Wilhelmina Drucker en Aletta Jacobs). Ze richt in 1914 het tijdschrift De Nederlandsche Vrouwengids op. Johanna Naber is gedurende vijf jaar voorzitter van de Nationale Vrouwenraad tot 1922.

Ook lezen:
Naber, Johanna (Inst. Nederlandse Geschiedenis)
Korte biografie (IIAV)
Johanna Wilhelmina Antoinette Naber (1859-1941) (AbsoluteFacts.nl)
Naber, Johanna Wilhelmina Antoinette (BWSA)

Oeuvre

In 1887 publiceerde zij onder het pseudoniem Rechlindis haar eerste boek, Handleiding bij het kunstnaaldwerk. Zij won daarmee een prijsvraag van de vrouwenvereniging Tesselschade.

Johanna Naber publiceerde een indrukwekkende reeks boeken en artikels over vrouwenthema's. Haar historisch oeuvre over de Nederlandse vrouwenbeweging hangt ze op aan biografieën van prominente feministes. Al haar publicaties van nà de Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid (1898) dragen haar nieuwe feministische overtuiging uit. Ze formuleert de feministische eisen vlijmscherp en ironisch.

Publicaties:

  • Rechlindis. Handleiding bij het Kunstnaaldwerk, 1887;
  • Naast de kroon. Renata van Frankrijk, 1897
  • Vrouwenarbeid. Orgaan van de Vereeniging Nationale Tentoonstelling van Vrouwenarbeid, 1898;
  • Rechlindis. Handleiding bij het kunstnaaldwerk 1901
  • Overheersching en vrijwording. Geschiedenis van Nederland tijdens de inlijving bij Frankrijk, 1905;
  • Van de revolutie tot de restauratie, 1908;
  • Wegbereidsters, 1909;
  • Onze vorstinnen uit het Huis van Oranje-Nassau in het stadhouderlijk tijdperk, 2 delen, 1909
  • Het feminisme in zijnen modernen vorm van Christelijk standpunt beschouwd en vrouwenkiesrecht de consequentie daarvan, 1910;
  • Elizabeth Wolff en Agatha Deken, 1913;
  • Jeltje de Bosch Kemper, 1918;
  • Vrouwenleven in Prae-Reformatietijd, bezegeld door den marteldood van Wendelmoet Claesdochter (Den Haag 1927);
  • Wat heeft het feminisme der Nederlandsche vrouw gebracht? Wat mag het daarom van deze verwachten? (Den Haag 1934);
  • Correspondentie van de stadhouderlijke familie, 1770-1820. 5 delen (Den Haag 1931-1936);
  • Eerste Proeve van een Chronologisch Overzicht van de Geschiedenis der Vrouwenbeweging in Nederland, 1937.
  • Onbetreden paden van ons koloniaal verleden 1816-1873. (Amsterdam, 1938).

Het archief van Johanna Naber bevindt zich in het IIAV (Amsterdam).

Erkenning en prijzen

Ondanks haar ietwat archaïsche woordkeuze kan Johanna Naber door haar levendige stijl veel van haar tijdgenoten boeien.
In 1989 werd de Johanna W.A. Naberprijs ingesteld door de Stichting Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis. In 2011 ontving historica Anaïs Van Ertvelde deze prijs voor haar scriptie "'t Is nog niet in de sacoche; de vormelijke en inhoudelijke evolutie van de nationale vrouwendag: 1972-2002" (RoSa exemplaarnummer FIIm/0661).

Aanraders uit de RoSa bibliotheek

Strijd tegen de stilte : Johanna Naber (1859-1941) en de vrouwenstem in geschiedenis / Maria Grever . -Hilversum : Verloren, 1994. - (RoSa exemplaarnummer T/0411).- Recensie: Historica jrg. 18 nr. 01 (febr 1995) 14.

'En aan de wijfjes heb je toch niets' Johanna Naber historica en feministe. - 32-33 p.. - In: SAVANTE ; jaargang 03 : nr 10 (win 1994), p. 32-33

In de RoSa bibliotheek van en over Johanna Naber.

Doorzoek de online catalogus met de trefwoorden: Naber W.A. Johanna, historici, eerste feministische golf, Nederland