De Internationale Vrouwendag, jaarlijks gevierd op 8 maart, staat in het teken van strijdbaarheid en solidariteit van en met vrouwen wereldwijd. Doorheen de geschiedenis werd geprotesteerd, gestaakt en actie gevoerd tegen de ongelijke behandeling van vrouwen in de hoop een betere toekomst te garanderen voor huidige en toekomstige generaties. Of het nu gaat over goed gedocumenteerde acties of bescheiden evenementen die de geschiedenisboeken nooit hebben gehaald, de strijd voor gendergelijkheid blijft actueel.

Van de indrukwekkende acties van de Britse suffragettes voor vrouwenstemrecht in het begin van de 20e eeuw tot de recente vrouwenstakingen wereldwijd, tot op vandaag blijven vrouwen strijden voor hun rechten en voor een 'gelijkere' samenleving. 

In eigen land vindt de eerste officiële vrouwenstaking plaats. Het Brusselse Collecti.e.f 8 maars, gesteund door de vakbonden ACV en ABVV, roept alle vrouwen en iedereen die zich vrouw voelt op om op 8 maart niet alleen het werk maar ook al hun andere gebruikelijke (zorg)taken neer te leggen. Dit om te wijzen op hun essentiële plaats in de maatschappij. Ook RoSa vzw staakt mee.  

"We willen Vrouwendag inderdaad weer doen draaien rond vrouwenrechten in plaats van rond bloemen kopen voor je secretaresse. We willen aantonen hoeveel werk vrouwen dag in dag uit verrichten: betaald en onbetaald, zichtbaar en onzichtbaar. Dat kan alleen door het eens even niét te doen. Als een vrouw stopt, stopt de wereld."
- Collect.i.e.f 8 maars

 

Vrouwendag: een historisch overzicht

Daarbij sluit België aan bij een rijke geschiedenis van vrouwenstakingen en -acties op 8 maart:

  • 8 maart 1908: In New York gaan vrouwen uit de kleding- en textielindustrie in staking om te strijden voor een 8-urige werkdag, betere arbeidsomstandigheden en kiesrecht voor vrouwen.
  • 1909: In Amerika wordt voor het eerst een vrouwendag georganiseerd ter herinnering aan de opstand van het jaar ervoor.  
  • 1910: In Kopenhagen wordt een internationale socialistische vrouwenconferentie gehouden met als belangrijkste thema's het vrouwenkiesrecht en de slechte arbeidsomstandigheden van werkneemsters. Tijdens die conferentie wordt ook besloten elk jaar een Internationale Vrouwendag te organiseren. De jaren daarop worden in een groeiend aantal landen op 8 maart demonstraties en vergaderingen gehouden.
  • Op 8 maart 1917 komen de vrouwen van Sint-Petersburg, Rusland, op straat tegen de slechte arbeidsomstandigheden, de oorlog en het voedseltekort. De staking groeit uit tot een algemene werkstaking en is de voorbode voor de Russische maartrevolutie.
  • In 1921 wordt door het Internationale Vrouwensecretariaat van de Derde Communistische Internationale beslist om voortaan 8 maart als vaste datum voor de Internationale Vrouwendag te gebruiken, ter herinnering aan de vrouwen van Sint-Petersburg. Deze dag wordt daarna vooral in communistische landen en door socialistische/communistische vrouwen gevierd.
  • Bij de Tweede Feministische Golf is er een hernieuwde belangstelling voor de symbolische dag. In veel socialistische landen was/is 8 maart een officiële feestdag. In 1978 wordt de Internationale Vrouwendag door de Verenigde Naties als feestdag erkend.
  • In België wordt sinds 1972 de Nationale Vrouwendag op 11 november gevierd (zie het geheugen: eerste Nationale Vrouwendag

 

Hoezo de strijd voor vrouwenrechten is nog nodig?

Tot op vandaag zijn vrouwenrechten globaal gezien nog altijd niet vanzelfsprekend. Er is geen land ter wereld waar vrouwen niet worden achtergesteld. Hoewel er tegenwoordig meer vrouwen zetelen in bestuursraden en regeringen, gelijkheid wordt gegarandeerd in de wetgeving, vrouwelijk ondernemerschap wordt gestimuleerd, vrouwelijke rolmodellen de revue passeren, grensoverschrijdend gedrag uit de taboesfeer wordt gehaald en aangepakt, is de strijd voor gendergelijkheid wereldwijd nog lang niet gestreden. Ook niet in België:

  • Schermafbeelding 2019 03 05 om 10.15.58de loonkloof bedraagt nog altijd 20%, de pensioenkloof zelfs 31%;
  • slechts 1 op 4 leidinggevenden in zakenwereld is een vrouw;
  • de overgrote meerderheid van de vrouwen voelt zich onveilig op straat, wordt regelmatig, soms dagelijks geconfronteerd met straatintimidatie. In Brussel werden bijna 9 op de 10 vrouwen geconfronteerd met een vorm van seksuele intimidatie;
  • partnergeweld blijft een bijzonder groot probleem. Het zijn vooral vrouwen – 1 op 7 – die slachtoffer worden van geweld door een partner of ex-partner;
  • femicide – moord op vrouwen uit vrouwenhaat – komt in België twee keer zo vaak voor dan in buurland Frankrijk;
  • steeds meer vrouwen lopen risico op armoede, vooral alleenstaande moeders hebben het moeilijk om de eindjes aan mekaar te knopen;
  • vrouwen met een migratieachtergrond worden dubbel gediscrimineerd in heel wat levensdomeinen. Zij worden niet enkel gediscrimineerd omwille van hun etniciteit-ras, taal, religie/levensbeschouwing, nationaliteit en verblijfsstatuut maar stoten daarnaast op drempels vanwege hun vrouw-zijn;
  • vrouwelijke genitale verminking is een onderschat probleem: meer dan 8000 meisjes in eigen land lopen het gevaar genitaal verminkt te worden. Hun aantal is de afgelopen 10 jaar verviervoudigd;
  • per dag worden er 8 aangiftes gedaan van verkrachting. Wetende dat slechts 1 op de 10 slachtoffers effectief aangifte doet, ligt het werkelijke cijfer van het aantal verkrachtingen veel hoger. Naar schatting worden er dagelijks 80 verkrachtingen gepleegd, waarvan de meerderheid van de slachtoffers een vrouw is;
  • vrouwonvriendelijke maatregelen van de Belgische regering, waarvan slechts 3 van de 13 ministers een vrouw is: vb. vergroten pensioenkloof ten nadele van vrouwen, afschaffen van ongemotiveerd tijdskrediet dat door 60% van vrouwen werd opgenomen om de combinatie van arbeid en privé haalbaarder te maken.
  • het huishouden blijft een bastion van ongelijkheid: de meeste vrouwen besteden minder tijd aan het huishouden dan pakweg tien jaar geleden, maar nemen nog steeds het grootste deel van de huishoudelijke taken en de familiezorg voor hun rekening.

 

Avtiviteiten: vrouwenrechten in de kijker

Jaarlijks worden er in de week van de Vrouwendag heel wat activiteiten georganiseerd om vrouwen en vrouwenrechten in de kijker te zetten. Volgend overzicht geeft de verscheidenheid van de activiteiten weer: 

 

06.03 - 15.03: Brusselse Week van de Rechten van de Vrouw

slet

Van 6 tot en met 15 maart zet de Stad Brussel opnieuw vrouwenrechten centraal tijdens de Week van de Rechten van de Vrouw. Op het programma staan debatten, concerten, filmprojecties, theatervoorstellingen ... rond het thema ‘objectivering van de vrouw’. 

 

11.03 - 31.03: Affiche-actie rond de objectivering van de vrouw in de RoSa-bibliotheek

53704720 2234531063235072 5193442091744624640 nIn het kader van de Brusselse Week van de Rechten van de Vrouw kun je van 11 tot en met 31 maart in de RoSa-bibliotheek affiches bewonderen die zijn samengesteld en geremixt door het Brussels artistiek collectief Just For The Record met materiaal uit de RoSa-collectie. Iedereen is welkom op de vernissage op vrijdag15 maart vanaf 16u. Kom de affiches bewonderen, het gebruikte bronmateriaal verkennen en neem een eigen exemplaar van een affiche mee naar huis.

 

08.03: Wereldvrouwenmars - Marche Mondiale des Femmes 

52825722 2288095241514841 564625235479887872 oNaar jaarlijkse gewoonte vindt de Wereldvrouwenmars – Marche Mondiale des Femmes plaats in Brussel. Dit jaar in nauwe samenwerking met Iraanse feministen.

 

 07.03: Lezing 'Waarom is feminisme goed voor iedereen' van Bieke Purnelle, co-directeur RoSa vzw in Leuven

biekepurnelle

In Leuven wordt de Internationale Vrouwendag vier dagen lang gevierd met poëzie, lezingen en literatuur over vrouwen. Op 9 maart geeft Bieke Purnelle een lezing over waarom feminisme goed is voor iedereen.

04.03 - 08.03: VeelZIJDIG festival in Leuven

homepage banner image 1

Van 4 maart tot en met 8 maart organiseert VeelZIJdig in Leuven een gratis festival. In een soms ernstig, dan weer ludiek jasje - en telkens met een portie woord, muziek en kunst; door gekend en ongekend (vrouw)volk.

 

07.03: Publiek gesprek 'Vrouwelijke representatie in de stad' in Antwerpen

49947731 10156134965673806 5281092611795320832 o

Kunsthal Extra City organiseert in samenwerking met Middelheimmuseum een reeks publieke gesprekken over de vrouwelijke representatie in de stad van vandaag, gemodereerd door Bieke Purnelle en Ciska Hoet (directeurs van RoSa vzw). In het laatste gesprek op de vooravond van Internationale Vrouwendag presenteren de directie van  RoSa vzw en Sara Weyns, directeur van het Middelheimmuseum, persoonlijke conclusies en interpretaties van de voorbije gesprekken. Tijdens deze avond vinden er performances en talks plaats van de trans-universele constellatie ooooo, Antwerps stadsdichter Maud Vanhauwaert, kunstenaar Anne-Mie Van Kerckhoven en illustrator Pieterjan Volckaert.