How to be a woman. How to be a woman.
Caitlin Moran.

London: Ebury Press, 2011.- 313 p.
ISBN  978-0-09194-073-7

RoSa exemplaarnummer FI a/0480, Engelse versie

RoSa exemplaarnummer FI a/0482, Nederlandse versie

RoSa bespreekt…How to be a woman? van Brits rock and roll-feministe Caitlin Moran

Fuck Yeah, Caitlin Moran!

In Engeland is het feminisme – waar gaan we dat schrijven! -  al een tijdje aan een comeback bezig. Websites als the F-word of UK Feminista krijgen meer en meer bijval, de slutwalks konden op veel aandacht en discussie rekenen en de feminist summerschool was volgeboekt. En nu is er ook Caitlin Moran, feministe met een hoge cool factor.
Caitlin Moran is in Engeland al langer een bekende. Als autodidact werkte ze zichzelf op vanuit een jeugd van armoede en overgewicht van rockjournalist op haar 16e tot columnist, journalist en opiniemaker bij de Times. How to be a woman is het zeer persoonlijke relaas van Morans groeipijnen. Beginnend bij de eerste menstruatie, via opgroeien, eerste liefde, carrière, huwelijk, moederschap, abortus tot de feministe die ze nu is. Een handleiding in het vrouw zijn vandaag. En als er één ding is wat vrouwen vandaag nodig hebben, dan is het wel feminisme.

“We need to reclaim the word ‘feminism’. We need the word ‘feminism’ back real bad. When statistics come in saying that only 29 per cent of American women would describe themselves as feminist - and only 42 per cent of British women - I used to think, What do you think feminism IS, ladies? What part of ‘liberation for women’ is not for you? Is it freedom to vote? The right not to be owned by the man you marry? The campaign for equal pay? ‘Vogue’, by Madonna? Jeans? Did all that good shit GET ON YOUR NERVES?”

How to be a woman leest dan ook als één lange tirade over heel verschillende onderwerpen waar Moran als feministe iets over te zeggen heeft. En dat zijn er heel wat: sisterhood en bitching ("When did feminism become confused with Buddhism?"), ondergoed ("Strident feminism needs big pants. Batman doesn’t have to put up with this shit - why should we?") en bevallen (“You basically come out of that like Tina Turner in Mad Max: Beyond Thunderdome, only lactating.”).
Of de obsessie met ideale maten (“If you can find a frock you look nice in and run up three flights of stairs, you’re not fat.”),  brazilian waxing (“I can’t believe we’ve got to a point where it’s basically costing us money to have a fanny.”) of abortus (“I cannot understand anti-abortion arguments that centre on the sanctity of life. As a species, we’ve fairly comprehensively demonstrated that we don’t believe in the sanctity of life”).
En over mannen  (“I am not ‘pro-women’ or ‘anti-men’ - I’m ‘thumbs up for the six billion’”), moeders op de arbeidsmarkt (“If you employ a parent in your place of work […] My God, I bet they are the only people who can knock you up a six-month strategy plan in the time it takes for the elevator to go from the 24th floor to the lobby”) en old boys netwerken (“Ladies, we are at a massive disadvantage in the workplace. Your male peers are flirting with their male bosses constantly. The average workplace is like fucking Bromancing the Stone.”).
Over porno (“Pornography isn’t the problem. Strident feminists are fine with pornography. It’s the porn industry that’s the problem. The whole thing is as offensive, sclerotic, depressing, emotionally bankrupt and desultory as you would expect a widely unregulated industry worth, at an extremely conservative estimate, $30 billion to be”) en uiteraard over feminisme (“What is feminism: Simply the belief that women should be as free as men . . . Are you a feminist? Hahaha. Of course you are.”).

How to be a womanFeminisme was nog nooit zo grappig en zo simpel. En dat is meteen de grote sterkte van Morans boek. Haar tirades zijn herkenbaar, gevat en erg overtuigend. Na al die jaren is het persoonlijke nog steeds politiek, zo weet Moran. Maar in deze samenleving van individuele keuzes en vrijheden is het onderscheid tussen persoonlijke keuze en maatschappelijke druk soms moeilijk te maken. Moran houdt er een gebruiksvriendelijke vuistregel op na om na te gaan of je te maken krijgt met seksisme of vrouwonvriendelijke  maatschappijdruk:

“[…] it’s asking this question: ‘Are the men doing it? Are the men worrying about this as well? Is this taking up the men’s time? Are the men told not to do this, as it’s ‘letting the side down’? Are the men having to write bloody books about this exasperating, retarded, time-wasting bullshit? Is this making Jeremy Clarkson feel insecure?’ Almost always, the answer is: ‘No. The boys are not being told they have to be a certain way. They’re just getting on with stuff.’”

En doodeenvoudig ook door jezelf de vraag te stellen: “is this polite or not?”.

Toegegeven, je kan er geen grote maatschappelijke problemen mee oplossen, maar je raakt er een eind mee weg voor de dagdagelijkse feministische dilemma’s. En dat is net Morans bedoeling. Een  feminisme dat iedereen aanbelangt en waar iedereen mee te maken heeft.  En één waarvoor mannen niet hoeven te vrezen:

“It is not as if strident feminists want to take over from men. We’re not arguing for the whole world. Just our share. The men don’t really have to change a thing. As far as I’m concerned, men can just carry on doing pretty much whatever they like. They don’t really need to stop at all. Loads of stuff they’re doing - iPads, and the Arctic Monkeys, that new nuclear arms deal between America and Russia - is cool. And they’re funny, and I am friends with lots of them, and they’re good for having sex with, and they look great in reproduction World War 2 uniforms, or reversing into tight parking spaces.”

Het boek kan in Groot-Brittannië op heel wat belangstelling rekenen.  Moran heeft heel wat fervente fans ( bijvoorbeeld op de Tumblr: fuckyeahcaitlinmoran) maar er is ook kritiek. Morans tirade is grappig maar heeft verder niet veel om het lijf, vinden sommigen. Gaat dit de wereld veranderen? Moran engageert, maar biedt geen oplossingen. Hoe gaan we geweld tegen vrouwen aanpakken? Hoe lossen we de loonkloof op? In ‘How to be a woman’ zullen we het antwoord niet vinden.  Eenzelfde kritiek was te horen bij het uitbrengen van Germaine Greers The Female Eunuch. Niet toevallig Morans grote heldin. Moran’s opzet was “to rewrite The Female Eunuch from a bar stool”. Net zoals bij The Female Eunuch ligt de kracht  vooral in de herkenbaarheid en het meeslepend engagement.  Moran doet de noodzakelijke eerste stap: een persoonlijk appel op je innerlijke feministe. Als dat weerklank vindt bij heel wat jongeren die vroeger hun neus voor feminisme ophaalden, is dat goed genoeg voor ons.

Ons advies? Lees Moran en beken: I AM A STRIDENT FEMINIST!

Meer staaltjes van Morans strijdlust?

“When people suggest that what, all along, has been holding women back is other women, bitching about each other, I think they’re severely overestimating the power of a catty zinger during a fag break. We have to remember that snidely saying ‘Her hair’s a bit limp on top’ isn’t what’s keeping womankind from closing the 30 per cent pay gap and a place on the board of directors.”

“The idea that you need to be better than merely ‘human shaped’ - this inch-perfect toning, where even an excess table-spoon of fat overhanging the knee is unacceptable, let alone a world where size 12 is ‘XL’ - is another piece of what strident feminists would technically dismiss as ‘total bullshit.’”

“[…] the purpose of feminism isn’t to make a particular type of woman. The idea that there are inherently wrong and inherently right ‘types’ of women is what’s screwed feminism for so long - this belief that ‘we’ wouldn’t accept slaggy birds, dim birds, birds that bitch, birds that hire cleaners, birds that stay at home with their kids, birds that have pink Mini Metros with ‘Powered By Fairy Dust!’ bumper stickers, birds in burkas or birds that like to pretend, in their heads, that they’re married to Zach Braff from Scrubs, and that you sometimes have sex in an ambulance while the rest of the cast watch and, latterly, clap. You know what? Feminism will have all of you.”